Trên thế giới có rất nhiều kho tài liệu mở cho phép khai thác miễn phí, được xây dựng bởi các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và thư viện lớn.
Dưới đây là 5 website khai thác miễn phí tài liệu người học cần biết:
1. Internet Archive
Một “thư viện số khổng lồ” lưu trữ:
• Sách số hóa
• Tài liệu lịch sử
• Audio, video,…
Điều đáng chú ý:
• Nhiều tài liệu thuộc phạm vi công cộng (public domain)
• Một số sách hoạt động theo cơ chế “mượn sách số” có kiểm soát (Controlled Digital Lending)
Đây là nguồn tư liệu cực kỳ giá trị cho người làm thư viện, đặc biệt khi cần tìm tài liệu cũ hoặc tư liệu hiếm.
Link truy cập: https://archive.org/
2. Project Gutenberg
Website chuyên cung cấp ebook miễn phí của các tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ bản quyền.
Hiện có:
• Hơn 75.000 ebook
• Nhiều tác phẩm kinh điển thế giới
• Tải được dưới dạng EPUB, Kindle, HTML
Nếu làm thư viện trường học hoặc muốn phát triển văn hóa đọc, đây là nguồn rất đáng khai thác.
Link truy cập: https://www.gutenberg.org/
3. DOAJ – Directory of Open Access Journals
Một trong những cổng tạp chí truy cập mở uy tín nhất thế giới.
Có:
• Hàng triệu bài báo khoa học
• Nhiều lĩnh vực: giáo dục, y học, công nghệ, xã hội học…
• Nội dung được xuất bản theo mô hình Open Access
Rất hữu ích cho thư viện đại học, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn kỹ năng thông tin.
Link truy cập: https://doaj.org/
4. OAPEN Library
Kho sách học thuật truy cập mở dành cho giáo dục đại học và nghiên cứu.
Điểm mạnh:
• Nhiều sách chuyên khảo học thuật
• Hợp tác với các nhà xuất bản học thuật uy tín
• Cho phép tải PDF hợp pháp
Nguồn này đặc biệt phù hợp với học viên cao học, nghiên cứu sinh và cán bộ thư viện đại học.
Link truy cập: https://www.oapen.org/librarians
5. PubMed Central
Kho lưu trữ bài báo toàn văn miễn phí của lĩnh vực y sinh học do Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ quản lý.
Bao gồm:
• Bài báo nghiên cứu khoa học
• Tài liệu y học
• Nội dung đã qua phản biện khoa học
Rất quan trọng với thư viện y dược và người nghiên cứu khoa học sức khỏe.
Link truy cập: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/.